Biyoyararlanım
İlacın vücuda alındıktan sonra kan dolaşımına ulaşan ve etki gösterebilen oranı.
Detaylı Açıklama
Biyoyararlanım, bir ilacın vücuda alındıktan sonra sistemik dolaşıma (kan akımına) ulaşan ve böylece etki gösterebilen kısmının oranıdır. Damar içine (intravenöz) verilen ilaçların biyoyararlanımı %100 kabul edilirken, ağızdan alınan ilaçların biyoyararlanımı daha düşük olabilir.
Oral yoldan alınan ilaçlar önce mide-bağırsak sisteminden emilmeli, sonra karaciğerden geçmelidir. Bu süreçte ilacın bir kısmı parçalanabilir veya atılabilir; buna "ilk geçiş etkisi" denir. Bu nedenle oral dozlar, aynı etkiyi elde etmek için genellikle enjeksiyon dozlarından daha yüksek tutulur.
Biyoyararlanım, ilaçların aç veya tok karnına alınması, diğer ilaçlarla veya yiyeceklerle birlikte alınması gibi faktörlerden etkilenebilir. Prospektüslerde belirtilen "yemeklerden önce" veya "yemeklerden sonra" gibi talimatlar, optimal biyoyararlanımı sağlamak için verilmektedir.